Laagjes

Ik zat te luisteren naar Precious Little van Eleanor McEvoy. Ik vind dat echt een geweldig nummer, op heel veel niveau's. En terwijl ik zo zat te luisteren schoten er twee dingen door mijn hoofd. Ik besefte me weer eens hoe erg ik gevormd ben door de jaren negentig, hoe alles uit die tijd van invloed is geweest op mijn leven, hoe geweldig ik de muziek uit die tijd nog steeds vindt. Tegelijk vroeg ik me af wat er met goede muziek is gebeurd. Waarom hebben we tegenwoordig zoveel nietszeggende oppervlakkige herrie als muziek?



Toen ik dat laatste dacht, hoorde ik mijn ouders die hetzelfde vonden van de muziek waar ik van hield. Ben ik echt zo oud aan het worden? Ben ik net zo aan het worden als al die oudjes? Dat is echt zoiets waar ik altijd bang voor ben geweest. Alles is prima, als ik maar niet zo'n klagend en zeurend oudje wordt.

Zo denkend, ging ik eerst bij mezelf na of het nou echt allemaal kommer en kwel was tegenwoordig. Als snel kwam ik erachter dat er ook tegenwoordig best goede muziek wordt gemaakt naar mijn mening. Deze staat alleen niet in de Top 40 en hoor je niet elke dag op de radio. Je moet er iets meer naar zoeken. En tegelijk moet ik eerlijk zijn, ook in de jaren negentig was er een boel rommel. En ook toen moest je soms wat meer zoeken naar goede muziek.

laagjes 2

De volgende logische vraag is dan wat goede muziek is. Natuurlijk is dat heel erg een kwestie van smaak. Echte vraag is dan wat voor mij goede muziek is. Toen ik mezelf die vraag stelde, moest ik daar echt diep over nadenken. Ik kwam daar niet zo makkelijk uit. Om het makkelijker te maken, maakte ik de vraag complexer: Wat is goede muziek, goede kunst, goede literatuur voor mij? Waarom ben ik gek op poëzie en schilders als Pollock en Rothko? Waarom hou ik van yoga en de literatuur van yoga?

Ineens kwam toen de rode draad vanzelf bovendrijven. Yoga vind ik onder meer leuk omdat het uit laagjes bestaat. Elke keer als je een laag hebt ontsloten, komt er weer een volgende laag aan het licht. Laag na laag, dieper en dieper het konijnenhol in. Die laagjes heb je bijvoorbeeld op fysiek niveau. Elke keer als er een lichaamsdeel meer toegeeft, meer spanning loslaat, meer opgebouwde stress laat gaan, ontsluit het zich meer en ontstaat er ruimte. Als dat gebeurt, gaat vanzelf de aandacht naar een ander lichaamsdeel, waar hetzelfde mee gebeurt. En zo gaat dat door. En dan is ineens kom je erachter dat er nog iets te leren is bij dat lichaamsdeel waar je mee begon en zo gaat het maar door. Elke keer moet je dingen anders benaderen om de laagjes in je lijf te ontsluiten. Dieper en dieper het konijnenhol in.

Ik merk dit bijvoorbeeld in mijn rug. Mijn rug was enorm stijf, net als mijn hamstrings. Toen ik begon met yoga kon ik in een vooroverbuiging met moeite mijn knieën aanraken. Toen ik door begon te krijgen dat ik meer moest ontspannen in de houding, ging mijn lijf toegeven en kwam ik verder. Elke keer kwam ik iets nieuws tegen in mijn rug en hamstrings en elke keer leerde ik dingen anders benaderen en elke keer kwam ik iets verder. Nu krijg ik mijn handen met gemak plat op de mat (met een rechte rug). Het is zoals ze wel eens zeggen, het gaat niet over je tenen aanraken maar over wat je leert op weg daar naartoe.

laagjes 4

Dat is dan alleen het fysieke aspect, de fysieke laag. Zo zijn er nog meer lagen, die zich elke keer voor je ontsluiten als jij daar klaar voor bent. Elke keer kun je het weer anders benaderen en een laagje verder komen. Dieper en dieper het konijnenhol in. Vaak betekent anders benaderen gewoon om los te laten, niet te hechten aan wat je ook tegenkomt. Soms raak je gefrustreerd omdat je niet verder komt, al tijden in dezelfde laag zit. Dat is ook het moment dat je beseft dat daar dus iets zit. De echte vraag is dan wat je over jezelf moet leren om verder te komen. Vaak werkt het dan om dat te onderzoeken en los te laten, te accepteren. En ineens maak je weer een stap, zit je een laag verder.

Die lagen kunnen echt van alles zijn. Het is elke keer weer een verrassing wat de volgende laag wordt. Soms merk je dat er iets is, dat je communicatie niet werkt, dat niemand je ziet staan of iets anders. Soms moet je graven in je verleden om iets op te ruimen, soms moet je eerlijk zijn naar jezelf, soms moet je in het nu komen, soms weer iets anders doen of juist laten. Elke keer zit er een les verstopt en alleen jij kunt die leren en begrijpen.

Je vraagt je ondertussen vast af wat dit te maken heeft met goede muziek of goede kunst. Uiteindelijk is dat heel simpel. Ik ben gek op laagjes. Hoe meer laagjes, hoe beter. Ik hou van muziek, kunst en literatuur waar ik elke keer iets nieuws in ontdek, die zich meer en meer voor me ontsluit.

laagjes 3

Wat wel belangrijk voor me is, is dat het een geheel is. Er moet een zekere samenhang zijn tussen de laagjes. Het is een beetje als zo'n Marokkaanse riad. Je ziet daar van alles door elkaar. Het zijn allemaal verschillende patronen, verschillende architectuurelementen, verschillende details, verschillende structuren, verschillende stijlen door elkaar en toch past het bij elkaar, toch is het een geheel. Ik kan echt uren naar zo'n riad kijken en elke keer weer iets nieuws ontdekken. En ondertussen word ik overweldigd door de schoonheid van het geheel. Elke keer kun je iets nieuws tegenkomen. In schilderijen zie je soms honderden laagjes over elkaar, zoals bij Rothko. Zo creëer je diepgang.

laagjes 1

En mensen zie ik net zo. De mens is een geheel, maar bestaat uit oneindig veel laagjes. Hoe meer laagjes, hoe meer diepgang. Als je dat beseft, kun je ook beter omgaan met mensen, meer voor ze betekenen. Elke keer kun je naar meer laagjes zoeken en meer tegenkomen. Als yogadocent heb je met yoga een heel bijzonder instrument om dat te doen en mensen daarin te begeleiden. Juist door de beoefening van yoga met zijn laagjes, kun je je eigen laagjes ontdekken en daar iets mee doen. Zo ga je jezelf steeds beter begrijpen. Yoga is dan meer dan een beetje rekken en strekken.

Als afsluiter nog een liedje waar ik elke keer weer nieuwe laagjes in ontdek, zelfs na zoveel jaren nog: Grace van Jeff Buckley.